Паўстанне 1830-1831 гг. на Беларусі
У тым, што паўстанне 1830-1831 гг. на Беларусі пацярпела паражэнне, былі свае прычыны.Грыцкевіч А. Паўстанне 1830-1831.Непасрэдна падштурхнулі да паўстання рэвалюцыйныя падзеі ў Франціі і Бельгіі (ліпень 1830 г.) .Пасля падаўлення паўстання значныя змены адбыліся і ў палітыцы царызму ў Беларусі.У ноч на 29 лістапада 1830 г. у Варшаве курсанты школы падхарунжых захапілі арсенал.18 снежня 1830 г. пачаў работу польскі сейм.У студзені 1831 г. сейм дэтранізаваў Мікалая I з польскага прастола.Многія паслы разумелі неабходнасць тэрытарыяльнага пашырэння паўстання на заходнія губерні Расіі.У адпаведнасці з Актам паўстання абвяшчалася вольнасць і роўнасць па праву.Сялянам-паўстанцам абяцалі памілаванне, калі яны складуць зброю і вернуцца дамоў.